Ավ. Իսահակյանի «Արևի մոտ» հեքիաթը

Կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի «Արևի մոտ» հեքիաթը:
Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
Որբ-ծնողներին կորցրած մարդ:
Ցնցոտիներ-մահշված շոր:
Կուչ-սեղմում:
Մունջ-լուռ:
Գունատ-գույնը գցած:
Վերելք-դեպի վերև ձգվող ճանապարհ:
Առք-գնել:

Հաստատուն-անշարժ:

Անգութ-անխիղճ:

խրճիթ- գյուղական հասարակ փոքրիկ տուն:

Որոճում-որոճել:

Աչքովին-իր աչքով:

  • Բնութագրի՛ր և նկարագրի՛ր տղային, հովվին:
  • Տղան-նա որբ է, նա անտուն է, նա առանց իր հայրիկի և մայրիկի է, նա ցնցոտիներ է հագել, նա ապրում է դրսում:
  • Հովիվ-նա ապրում է մի խեղճ խրճիթ տունը, նա շատ բարի մարդ է, նա սարի հովիվն է:
  • Բացատրի՛ր վերնագիրը:
  • Պատմվածքից դո՛ւրս  գրիր բաղադրյալ  (բարդ, ածանցավոր և բարդ ածանցավոր ) բառեր:

Բարդ բառեր

անցուդարձ

փայլփլում

Ածանցավոր բառեր

ցնցոտիներ 

մոտավոր

կանաչին

երեխային

մայթերով

աչքերով

խավարին

քարերին

չդարձնելով

անընդհատ

անծանոթ

երեխաները

Բարդ ածանցավոր բառեր

Գիշերահավեր

հաստատուն

Հայոց լեզու 5 82, 83, 85, 86 վարժությունները 

Նոյեմբերի 30

Հայոց լեզու 5 գրքից գրի՛ր 82, 83, 85, 86 վարժությունները:

82. Տրված բառերը բաժանիր երկու խմբի (տես 81-րդ վարժությունը):

ա) նկար, գլուխ, հինգ, ուրախ, փետուր, շյուղ, գրպան, քաղաք, անուն, օրացույց:

բ) ուրախություն, նորություն, երկմտություն, շաբաթական, փետրագնդակ, գլխակորույս:

83. Ինքտ անվանիր 81-րդ վարժության բառերի, շարքերը (ընդանուր անուններ գտիր բառաշարքի համար) և տրված նախադասությունները լրացրո՝ւ:

85. Պարզ և բաղադրալ բառերը տեղադրիր տրված նախադասությունների մեջ և նախադասությունները լրացրո՝ւ:

Այն բառերը, որոնց մեջ հնարավոր չէ առաձնացնել բառ կազմող իմաստակիր մասերը, պարզ բառերն են օրինակ՝ ծով, նկար, գլուխ:

Այն բառերը, որոնք հնարավոր է բաժանել բառ կազմող իմաստակիր, մասերի բաղադրյալ բառեր են օրինակ՝ հեռախոս — հեռ + ա + խոս բարկություն — բարկ + ություն, օրացույց — օր + ա + ցույց, շաբաթական — շաբաթ + ական:

86. Տրված բառերի ընդանուր մասերը գտիր դրանց ուղիղ ձևերը գրիր և տրված բառերը բացատրիր:

Հայոց լեզու. վարժություներ. 77, 78, 79, 80, 81

Հայոց լեզու 5 գրքից գրի՛ր 77, 78, 79, 80, 81  վարժությունները:

77. Բառակապակցությունների իմաստներն առտահայտիր մեկական բառով:

Օրինակ՝

սրտի ձև ունեցող-սրտաձև:

Մոր քույր-մորաքույր.

Դարպաս պահող-դարպասապահ.

Ժամանակը ցույց տվող-ժամանակացույց.

Ջրի աման-ջրաման.

Գաղտնիք պահող-գաղնապահ.

Նավ վարող-նավավար.

Ծաղկի թերթիկ-ծաղկաթերթիկ.

Արագ վազող-արագավազ.

Ամենից մեծ-ամենամեծ.

Պոչ չունեցող-անպոչ.

Անուշ հոտ ունեցող-անուշահոտ.

Քարով շինված-

Կին բժիշկ-բժշկուհիշ.

Բալի ծառ-Բալենի.

78. Բառակապակցությունների իմաստներն առտահայտիր մեկական բառով:

Օրինակ՝ բարձր հասակ ունեցող — բարձրահասակ:

Բարի սիրտ ունեց-բարեսիրտ

Խիղջ չունեցող-անխիղջ

Բարձր ձայնով-բարձրաձայն

Միշտ ժպտում-ժպտերես

Գանձը պահելու տեղ-գանձարան

Կապույտ աչքերով-կապուտաչյա.

Արքաի որդի-արքայորդի

Հույների երկիր-հունաստան

Փոքր էշ- իշուկ

Ծաղիկներով զարթարված-ծաղկազարթ

Քաղաքում ապրող-քաղաքացի

Հայերի երկիր-Հայաստան

79. Բառակապակցությունների իմաստներն առտահայտիր մեկական բառով:

Ավետիս (բարի լուր) բերող-ավետաբեր

Արագ ընթացող-արագընթաց

Բաժակը ձեռքին արտասանվող ճառ-բաժակաճառ

Վեպ գրող-վեպագիր

Բառարան գրող-բառագրող

Առտասահման ապրող մարդ-առտասահմանցի

Բույսերի մասին գիտություն-բնագիտություն

80. Եթե հնարավոր է ցույց տուր բառը կազմող մասերը:

Օրինակ՝

Գրասեղան — գր (գիր) + ա + սեղան:

Պահարան — պահ + արան:

Դուռ — չի բաժանվում:

Հականիշ — հակ + ա + նիշ:

Բանջարանոց — բանջար + ա + նոց:

Աշակերտ — աշ + ա + կերտ:

Աշակերտական — աշա + կերտ + ա + կան

տարրական — տարր+ա+կան

գլխավոր-գլխ+ա+վոր

կարմիր-կար+միր

դաշտամուկ-դաշտ+ա+մուկ

հյուր-չի բաժանվում

հարստություն-հարս+տ+ություն

կերառատ-կեր+առատ

վտանգ-չի բաժանվում

Ավ. Իսահակյանի «Այդ ոչինչը ես եմ» առակը.

Կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի  «Այդ ոչինչը ես եմ»  առակը:

Տեքստից դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

Ցնցոտիների-քրքրված շոր.

Դերվիշ-մահմեդականների թափառական կրոնավոր.

Անվրդով-անխռով.

Շահն-օգուտ.

Նվարդյուն-?

Գոցում-գոցել 

Նայի՛ր այս պատմության ֆիլմը և գրի՛ր քո կարծիքը ֆիլմի մասին:

Նոյեմբերի 19

Հայոց լեզու 5 գրքից գրի՛ր 68, 69, 70, 72  վարժությունները:

68. Փորձի՛ր բացատրել, թե տրված զույգերն ինչո՛ւ են կոչվում համանուններ:
Մարտ-մարտ, սեր-սեր, հոր-հոր, հոտ-հոտ, անտառ-անտառ, արի-արի, կար-կար:

69 Ընտգծված բառերիը և արտահայտությունների փոխարեն փակագծերում տրվածներից մեկը գրի՛ր:

Որ խոսքը կարճեր (Կարճ կապեր) ավելորդ բաներ չեր ասի: (Կարճ կապեր, երկար չէր)

Պարանը կարճ էր (երկար չէր) աշտարակի ծայրին չհասավ: (Կարճ կապեր, երկար չէր)

Գլուխը կախ էր (խոնար էր) ու սիրտը կոտրված: (Խոնար էր, իջեցներ)

Դույլը ջրհորը կախեր (իջեցներ) թե չէ, թզուկը հայտնվելու է: (Խոնար էր, իջեցներ)

Դռան ժանգոտ փակի (կողպեկի) վրա ինչ-որ թուղտ դրեց ու գնաց: (Կողպեկի, ծածկի)

Եթե պատուհանը փակի (ծածկի) ցուրտ չի լինի: (Կողպեկի, ծածկի)

70. Որոշի՛ր, թե ընտգծված բառին տրված հարցերից որ՞ն է համապատասխանում:

Հեռռվում երևացին նավեր: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Հեռվում երևացողը նավ էր: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Քաղաքում կային այգիներ: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Դա քաղաքի ամենամեծ այգին էր: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Ի՛նչ ծանոթ ձայն էր: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Դրսից ծանոթ ձայներ էին լսվում: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Եթե բարձր ձայներ, ամպայման կլսեինք: (ինչե՞ր ի՞նչ աներ)

Ձեր տղան էր եկել: (ո՞վ, ովքե՞ր)

Տղաներ եկան, որ օգնեն: (ո՞վ, ովքե՞ր)

Դա առաջնորդին ծանոթ նետ էր: (ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչ աներ)

Տղան փետուրներից սարքել էր նետեր: (ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչ աներ)

Որ դիպուկ նետեր, ոսկե խնձորը կգցեր: (ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչ աներ)

72. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծերում տրված համապատասխան բառը կամ արտահայտությունը:

Ծառերին արթնացնողը քամին էր:

Այտ օրվանից հետո շատ քամիներ են փչել:

Տարբեր պարեր են սովորեցնում դպրոցում:

Դա չտեսնված մի պար էր:

Պարտեզի բոլոր ծաղիկերը սպիտակ են:

Եթե բոլոր ծաղիկները միանգամից սպիտակեն լա՞վ կլինի:

Թող հենց հիմա աչքերը փակեն ու քնեն:

Բոլոր դռները փակ են մի՞թե տանը մարդ չկա:

Անծանոթ համ էր այդ մրգից չէի կերել:

Տարբեր խոհարարների եփած նույն անունով ճաշերը տարբեր համեր ունեն:

Ինձ համար ամենաթանկ բանը

Ինձ համար ամենաթանկ բանը իմ ընտանիքն է: Ամեն բանում նրանք իմ կողքին են:Կյանքում ամենինչ սկսվում է ընտանիքից: Յուրաքանչյուր դժվարություն ես հախթահրում եմ իմ ընտանիքի հետ: Իմ կարծիքով,կյանքում ամենաթանկ բանը, դա քո ընտանիքն է :Ես շատ ուրախ եմ,որ նրանք են իմ ընտանիք:

   

Նոյեմբերի 15

  • Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը «հեքիաթը դերերով պատմել սովորի՛ր: 
  • Կապույտով նշված բառերի հոմանիշները գրի՛ր:
  • Երկիր-երկրագունդ.
  • Իմաստուն-խելոք.
  • Վեհ կամք-բարձր, տոկունություն.
  • Շտեմարան-ամբար.
  • Փափագ-ցանկություն.
  • Ուղի-
  • Բարքեր-վարք.
  • Կանաչով նշված բառերի հականիշները գրի՛ր:
  • Ամենապիտանի-
  • Վառեց-հանգցնել.
  • Իմաստուն-հիմար.
  • Լույս-մութ.
  • Լցնես-դատարկել.
  • Երիտասարդ-ծեր.

Նոյեմբերի 12 

1.Մասնակցի՛ր մայրենիի ֆլեշմոբին:

2.Կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը » հեքիաթը: Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:

Սանձ-լկամը և սանձափոկերը որպես մեկ ամբողջություն.

Իմաստուն-շատ խելոք.

Վեհ-բարձր՝ վսեմ արժանիքներ ունեցող.

Շտեմարան-հացահատիկներ՝ ալյուր ևն պահելու շենք՝ շինություն, պահեստ, ամբար:(Փոխաբերական) Որևէ բանի մեծ պաշար՝ հարստություն ունեցող բնագավառ (առավելապես՝ մշակույթի): Ագգային երգի շտեմարան: Կոմիտասը մեր ժողովրդական երգերի շտեմարանից հանեց իսկական գանձեր.

Փափագ-բուռն ցանկություն.

Բարքեր-հոգեկան հատկանիշների ամբողջությունը.

Շեմք-դռան շրջանակի ներքևի ու վերևի փայտերից յուրաքանչյուրը.

Կայծքար-օգտագործվում Էր կրակ ստանալու համար.

Հրահան-երկաթ կամ պողպատ, որով կայծքարին խփելիս կայծ Է առաջանում, չախմախ.

Աբեթ-այրած կտավից, բամբակաթելից կամ այլ նյութից պատրաստված դյուրավառ նյութ.

Գայիսոն-արքայական գավազան, որպես իշխանության խորհրդանիշ.

Հայոց լեզու 5

54. Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանիր հինգ խմբի:

Մնացուկ,

55. Սխալ կամ ոչ տեղին գործածված բառերը գտիր և ուղղիր դրանց հումանիշները գտնելով:

Նոր աշակերտ կա մեր դասարանում:

Հիվանդին լավ պահիր որ շուտ լավանա:

Տարվա վերջը մի անակնկալ էլ կար:

Մատանու ակը գլորվեց մինջև անծանոթի կոշիկն ու հանգստացավ:

56. Բառերը զույգ-զույգ խմբաորիր ըստ օրինակի: Եթե մոտ նման իմաստ ունեցող բառերը հոմանիշներ են, ինչպե՞սն կկոչվեն հակառակ ունեցողները:

Օրինակ

Բարձր-ցածր

Տալ-վերցնել

Միշտ-երբեք

Անառատ-անառատ

Ոչնչացնել-առաջացնել

Արատավոր-անարատ

Բացահայտ-գաղտնի

Թույլ-հզոր

Վերջին-Առաջին

Համաձայնվել-չհամաձայնվելջ

Հանգստանալ-չհանգստանալ

Գտնել-կորցնել

Երբեք-միշտ

Հավաքել-ցրել

Աջ-ձախ

Արդուն-քնած

Քնած-արդուն

Հրաժարվել-համաձայնվել

Առաջին-վերջին

Գաղտնի-բացահայտ

Ամուր-թույլ

Աշխատել-չաշխատել

Ընդունել-չընդունել

Կորցնել-գտնել

Ստեղցել-ոչնչացնել

Վատնել-վաստակել

Մերժել- համաձայնվել

Ձախ-աջլիկ

57. Տրված բառերի հականիշները գրիր:

Սիրուն

Լավ

Մեծ-

Ներքև-