Էրիխ Ռասպե Բարոն Մյունխհաուզենի արկածները (հատված)

Էրիխ Ռասպե Բարոն Մյունխհաուզենի արկածները (հատված)

Ուշադի՛ր կարդա և կատարի՛ր առաջադրանքները։

Կողմնացույց չլինելու պատճառով մենք երկար ժամանակ թափառում էինք անծանոթ ծովերում։

Մեր նավն անընդհատ շրջապատում էին շնաձկներ, կետեր և ուրիշ ծովային հսկաներ։

Վերջապես դեմ առանք այնպիսի մի ձկան, որն այնքան մեծ էր, այնքան մեծ, որ գլխի մոտ կանգնած, պոչը տեսնել չէինք կարողանում։

Երբ այդ ձուկն ուզեց ջուր խմել, բերանը բաց արեց, և ջուրը գետի նման նրա կոկորդը հոսեց՝ իր հետևից քարշ տալով մեր նավը։ Կարող եք պատկերացնել, թե մեր մեջ ինչ իրարանցում ընկավ։ Մինչև անգամ ես, որ այնքան քաջ եմ, էլի վախից դողդողացի։

Բայց ձկան փորի մեջ նավահանգստի պես խաղաղ էր։ Ձկան փորը լիքն էր նավերով, որ ագահ կենդանին վաղուց էր կուլ տվել։ Օ՜, եթե դուք գիտենայիք, թե ինչպիսի խավար էր այնտեղ։ Չէ՞ որ մենք չէինք տեսնում ո՛չ արև, ո՛չ աստղեր, ո՛չ լուսին։ Ձուկն օրական երկու անգամ էր ջուր խմում, և ամեն անգամ, երբ ջուրը նրա կոկորդն էր հոսում, մեր նավը բարձրանում էր հսկա ալիքների վրա։ Մնացած ժամանակ ձկան փորի մեջ չոր էր։

Երբ որ ջուրը ցամաքեց, ես ու նավապետն իջանք զբոսանքի։ Այստեղ մենք հանդիպեցինք ողջ աշխարհի ծովայինների՝ շվեդացիների, անգլիացիների, պորտուգալացիների։ Նրանց թիվը ձկան փորի մեջ տասը հազարի էր հասնում։ Նրանցից շատերն արդեն մի քանի տարի ապրում էին ձկան փորում։ Ես նրանց առաջարկեցի հավաքվել ու քննության առնել այս տոթ բանտից ազատվելու ծրագիրը։

Ինձ նախագահ ընտրեցին, բայց հենց այն րոպեին, երբ ես ժողովը բաց արի, անիծված ձուկն սկսեց նորից ջուր խմել, և մենք մեր նավերը փախանք։

Մյուս օրը կրկին հավաքվեցինք, և ես հետևյալ առաջարկն արի. երկու ամենաբարձր կայմերը իրար կապենք և հենց որ ձուկը բերանը բաց անի, դեմ տանք ծնոտներին։ Այն ժամանակ ձկան բերանը բաց կմնա, և մենք հեշտությամբ դուրս կգանք։

Առաջարկությունս անցավ միաձայն։

Երկու հարյուր ամրակազմ նավաստիներ կայմերը դեմ տվին ձկան ծնոտներին, և նա այլևս բերանը փակել չկարողացավ։ Նավերն ուրախ-ուրախ ձկան փորից դուրս լողացին։

Պարզվեց, որ այդ հսկայի փորում յոթանասունհինգ նավ է եղել, կարո՞ղ եք պատկերացնել, թե ինչ ահագին մարմին ուներ։

Կայմերն, իհարկե, թողինք ձկան բերանում, որ նա այլևս ոչ ոքի կուլ տալ չկարողանա։

Մենք դեպի ափն ուղղվեցինք, և ես շտապեցի ցամաք դուրս գալ, հայտնելով ուղեկիցներիս, որ այլևս ոչ մի ժամանակ և ոչ մի տեղ չեմ գնա, որ բավական են այն նեղությունները, որ կրեցի, իսկ այժմ հանգստանալ եմ ուզում։

Իմ արկածները շատ հոգնեցրել էին ինձ, և որոշեցի հանգիստ կյանք վարել։

Տեքստային առաջադրանքներ

  1. Ինչո՞ւ նավը հայտնվեց ձկան փորի մեջ, գունավորի՛ր ճիշտ պատասխանը։

ա) Նավաստիները չէին նկատել ձկանը:

բ) Ձուկը սոված էր և կուլ տվեց նավը:

գ) Ձուկը ջուր խմեց, ջրի հետ նավն էլ հայտնվեց փորի մեջ:

դ) Պատճառը նշված չէ:

 2 . Ի՞նչ առաջարկ արեց հեղինակը ձկան փորում վաղուց գտնվողներին, որ կարողանան դուրս գալ ձկան փորից:

Երկու ամենաբարձր կայմերը իրար կապենք և հենց որ ձուկը բերանը բաց անի, դեմ տանք ծնոտներին։ Այն ժամանակ ձկան բերանը բաց կմնա, և մենք հեշտությամբ դուրս կգանք։

  • Նավաստիներն ինչո՞ւ կայմերը թողեցին ձկան բերանում:

Նրանք թողեցին կայմերը ձկան բերանում, որպեսզի բերանը բաց մնա և իրենք դուրս փախչեն:

4․ Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պատմողական նախադասություն և դարձրո՛ւ հարցական։  Բայց ձկան փորի մեջ նավահանգստի պես խաղա՞ղ էր:

  • Բառե՛ր ավելացրու տրված նախադասությանը։

Ձուկը բացեց իր շատ մեծ բերանը։

Բառային առաջադրանքներ

  1. Տրված բայերը դարձրո՛ւ գոյականներ։

լողալ-լող

հանգստանալ-հանգիստ

խաղալ-խաղ

զրուցել-զրույց

  • Տեքստից դո՛ւրս գրիր թվականները։
  • Գոյականներից առաջ գրի՛ր՝ ինչպիսի հարցին պատասխանող բառեր։

․․․ ձուկ- գեղեցիկ

․․․ նավ-մեծ

․․․ ճանապարհորդ-հետաքրքրվասեր

․․․ ծով-աղի

  • Գրի՛ր տեքստում դեղինով ընդգծված բառերի հոմանիշները։
  • Քաջ-աներկյուղ, հսկա-դյուցազն, այժմ-հիմա, նորից-կրկին
  • Գրի՛ր տեքստում կանաչով ընդգծված բառերի հականիշները։
  • Խաղաղ-հուզված, չոր-թաց, դուրս-ներս, հանգիստ-անհանգիստ

Թեսթ 18 Ալբերտ Մորավիա

Երբ մտքերը սառչում են օդում

(1-ին մաս)

Պիտի որ իմանա՝ մեզանից միլիոնավոր տարիներ առաջ Բ և Եռում շատ ավելի ցուրտ էր, քան այսoր: Ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան զրոյից ցածր էր, և ամեն ինչ սառչում էր, նույնիսկ՝ մտքերը: Բավական էր մեկը մտածեր. «Ցուրտ է, գրո՛ղը տանի» անմիջապես նրա գլխավերևում սուր սառցե լուլաներով գրվում էր. . «ցուրտ է, գրո՛ղը տանի»:

Հենց այդ պատճառով էլ Բ և Եռում ոչ ոք չէր համարձակվում մտածել: Բոլորն էլ վախենում էին, որ ուրիշները կկարդան իրենց մտքերը:

Այսպես արջերը, պինգվինները, փոկերը, մարդիկ՝ բոլորը դադարել էին որևէ բան մտածել: Մի խոսքով, Բ և Եռը դարձել էր իսկական հիմարիկների մի աշխարհ:

Դարերից մի դար (երբ ժամանակը դարերով էին հաշվում), մի Ծով Ա. Ցուլ, անշարժ պառկած սառցակտորի վրա, կիսախուփ աչքերով վայելում էր ցուրտը:

Նրա գլխում ոչ մի միտք չկար, բացի մի կարճ «Բա~»-ից: Հենց այդ «Բա~»-ն էլ սառցե տառերով կախված էր նրա գլխավերևում: Թե ի~նչ էր ուզում ասել այդ «Բա~»-ով՝ պարզ չէ:

Հանկարծ ջրից դուրս ցցվեց Օձ Ա. Ձուկն ու, պոչը խաղացնելով, կանչեց.

-Հե~յ, Ծով Ա. Ցուլ, լսիր, ինչ եմ ասում:

-Ասա՛, լսում եմ,- փնթփնթաց Ծով Ա. Ցուլը:

-Ես մի երկրում եղա, որ կոչվում էր Արևադարձ: Ա~յ թե շոգ էր այնտեղ: Եվ գիտե՞ս, այդ երկրում մտքերը չեն սառչում:

-Ի՞նչ ես ասում:

-Հավատա: Ա՛յ, օրինակ, մեկը քեզ է նայում ու մտածում. «Բայց ի~նչ հաստլիկ է այս Ծով Ա. Ցուլը, հա~…», իսկ դու դա չես էլ իմանում, որովհետև այնտեղ մտքերը չեն սառչում ու մնում են անտեսանելի:

-Այդ ո՞վ է ասում, որ ես հաստլիկ եմ,- նեղացած փնթփնթաց Ծով Ա. Ցուլը:

-Օրինակի համար եմ ասում: Լսի՛ր, արի գլուխներս առնենք-կորչենք Բ և Եռից: Թե իմանաս, ի~նչ հաճելի է, մտածիր՝ ի~նչ ուզում ես: Այդ Արևադարձում ես մի կո~ւշտ մտածեցի:

-Ի~նչ էիր մտածում:

-Տարբեր բաներ:

-Օրինակ:

-Ինչ ուզես: Օրինակ՝ մտածում էի, որ արևը կանաչ է: Կամ երկու անգամ երկու հավասար է հինգի:

-Հա, բայց արևը կանաչ չի: Իսկ երկու անգամ երկուսը հավասար է չորսի:

-Ճիշտ ես ասում: Բայց հրաշալին էլ հենց դա է, որ կարող ես մտածել՝ ինչ ուզես, ու ոչ ոք չի իմանա:

Օձ Ա. Ձուկն այնքան խոսեց ու համոզեց, որ Ծով Ա. Ցուլը համաձայնեց գնալ Արևադարձ կոչվող երկիրը:

Օձ Ա. Ձուկը լողաց առջևից, իսկ Ծով Ա. Ցուլը հետևեց նրան:

Լողացին, լողացին. ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան ցրտությունից փոխվեց միլիարդ աստիճան տաքության: Աստված իմ, ի~նչ շոգ էր: Ծովը եռում էր, ինչպես ջուրը կաթսայում:

Ծով Ա. Ցուլը դեռ ոչինչ չէր մտածում: Միլիոնավոր տարիներ նա չէր մտածել, հիմա էլ կարծես քնած էր: Լողալիս մեկ-մեկ հարցնում էր.

— Օձ Ա. Ձուկ, դու արդեն մտածո՞ւմ ես:

-Իհարկե:

-Իսկ ի՞նչ ես մտածում:

-Հազար ու մի բան, և բոլորը քո մասին:

-Ի՞նչ ես մտածում իմ մասին:

-Է~, չեմ ասի ասեմ՝ կնեղանաս:

Ծով Ա. Ցուլը տխրեց: Բ և Եռում ոչ ոք ոչ մեկի մասին ոչինչ չէր մտածում: Աստված գիտի, թե Օձ Ա. Ձուկը հիմա իր մասին ինչեր է մտածում: Բամբասկոտ, բութ, երկերեսանի արարած: Հանկարծ Ծով Ա. Ցուլը նկատեց, որ ինքն էլ Օձ Ա. Ձկան մասին է վատ բաներ մտածում:

Այստեղ բոլորը միայն լավ բաներ են ասում. «Բարի գալուստ, ի~նչ գեղեցիկ ես, ի~նչ իմաստուն տեսք ունես, ի~նչ բեղեր են…»: Բայց Ծով Ա. Ցուլը համոզված էր, որ եթե Բ ևԵռում լինեին, օդում սացե տառերով գրված կլիներ.«Միայն դու էիր պակաս այստեղ, անճոռնի~, ա~յ քեզ մռութ, մի սրա բեղերին նայեք…»:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

Այսօր                                                                                                                   

Կախված                                                                                                                                                      

Անգամ

Բեղեր

  • Տեքստից դո՛ւրս գրիր տրված բառերի հականիշները:                                ա/ցուրտ- շոգ

բ/սոված- կուշտ

գ/ուրախանալ- տխրել

դ/տաքանալ- մրսել

3.Կազմի՛ր երկու նախադասություն, որ ցուրտ բառը մեկում գործածված լինի ուղիղ, մեկում՝ փոխաբերական իմաստով:

Այսօր շատ ցուրտ է:

Աղջկա մատները ցուրտը տարել էր:

4.Գտի՛ր գլխավերև բառի բաղադրիչները և դրանցից յուրաքանչյուրով նոր բառ կազմի՛ր:

Գլուխ-գլխապտույտ,գլխացավ,գլխարկ,գլխիկոր

Վերև-վերնատուն

5.Բացատրի՛ր գլուխ գովել դարձվածքի իմաստը:

      Գլուխ գովալ նշանակում է ասել այն ինչը դու չէս կարող անել, այսինքն ուժերիցտ վեր է:

6.Տեքստից դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով տեսակը (պարզ, բարդ, ածանցավոր):

          ա/արևադարձ -բարդ
           բ/երկիր-պազ
           գ/սառցակտոր-բարդ
           դ/սուր-պարզ

7.Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց գրված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:
ա/պինգվին – գոյական
բ/սառչել-բայ
գ/հաճելի-ածական
դ/Ծով Ա.Ցուլբայ

8. Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ նախադասություն:

 Երկու անգամ երկու հավասար է հինգի:

9.Լրացրո՛ւ հետևյալ ասացվածքները:
ա/Գյուղ կանգնի գերան կկոտրի:
բ/Անունը կա անվանումը չկա:

  1. Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
    Առանց ձեռքի,
    Առանց ոտքի
    Դռներ է բացում:
    Բանալի
  1. Ինչո՞ւ էին Բ և Եռի ապրողները վախենում մտածել:
    Որովհետև նրանց ամեն մի մտածացը սուր սառցե լուլաներով գրվում էր նրանց գլխավերևում:
  1. Ի՞նչն էր հրաշալի Արևադարձում:
    Արևադարձում հրաշալի էր որովհետև այնտեղ մտքերը չէին սառչում և մնում էին անտեսանելի:
  2. Ի՞նչ էր մտածում Օձ Ա. Ձուկը Ծով Ա.Ցուլի մասին:

Հազար ու մի բան էր մտածում:

14. Դու՞ր եկավ քեզ պատմվածքի ավարտը: Ինչո՞ւ:
Այո, քանի որ նրանք տեղափոխվեցին արևադարձային երկիր, իսկ այնտեղ մտքերը անհետանում էին օդում, և բոլորը համերաշխ էին:

15.Ո՞ր երկրում կուզեիր ապրել, Բ և Եռում, թե՞ Արևադարձում, ինչո՞ւ:
Ես կուզեի ապրել և Արևադարձում և Բ և Եռում, քանի որ  հավես կլիներ, երբ մտքերս սառույցի գրվէին գլխավերևումս:

Հավես օր. «Օլիմպիկուս» ֆիլմի դիտում

Այսօր հունիսի 11-ն է: Մենք չորրորդցիներով ընկեր Ռիմաի և ընկեր Քրիսծին էի մեկել ընկեր Անժելաի հետ գնացինք ժամը 11:30 կինո հայաստան դիտել Օլիմպիկուս մուլթֆիլմը, մենք այդ ժամանակ հենց որ մուլթֆիլմը չեր սկսվել մենք և ընկերներըս նկարվում էինք և հենց մուլթֆիլմը սկսեց մենք ուրախացանք մտանք ներս նստեցինք մուլթֆիլմը տեվեց 1ժամ 10րոպե շատ հտաքրքիր էր մենամարտի մասին էր և նայում էինք մուլթֆիլը երկար, մուլթֆիլմը ավարտվեց մենք հելանք կինո հայաստանից գնացինք դուրս պաղպաղակ ուտելու շատ հավես էր մենք հետո շարժվեցինք դեպի դպրոց և գնացինք տուն այտենց հավես ուրախ օր էր որ ես անցկացրեցի

Առաջին և երկրորդ կանգառներ 

Առաջին և երկրորդ կանգառներ 

Պատկերի անվանումը- Ողղանկյուն

Երկարություն-15սմ

Լայնություն-10սմ

Պարագիծ

Պարագիծը արտահայտված մմ-ով

Մակերես

Աշխատանքի տևողությունը 

Պատկերի անվանումը- Քառակուսի

Կողմը՝ 13սմ

Պարագիծ

Պարագիծը արտահայտված մմ-ով

Մակերես

Աշխատանքի տևողությունը 

Պատկերի անվանումը- Ողղանկյուն

Երկարություն-15սմ

Լայնություն-10սմ

Պարագիծ

Պարագիծը արտահայտված մմ-ով

Մակերես

Աշխատանքի տևողությունը 

Պատկերի անվանումը- Քառակուսի

Կողմը՝ 13սմ

Պարագիծ

Պարագիծը արտահայտված մմ-ով

Մակերես

Աշխատանքի տևողությունը 

Ճամբարային առաջին օրը

Ես արթնացա շատ ուրախ, որովհետև այդ օրը իմ արաջին օրն էր ճամբարում: Ես գնացի դպրոց բոլորն ուրախ էին, քանի որ այդ օրը երեխաների պաշտպանության օրն է և մեզ համար տոն: Իմ կրթահամալիրում շատ ուրախ և գունեղ է անցնում այդ օրը: Այդ օրը ընկեր Հասմիկի և մյուս ընկերներիս հետ սկսեցինք թմբուկներով շքերթի ռիթմիկ մեկնարկով: Այնուհետև պաղպաղակի հյուրասիրություն էր, ընկերներիս հետ համտեսեցինք համով պաղպաղակը: Դասերը ավարտելուց հետո լողացինք լողավազանի մեջ: Օրն անցավ շատ գունեղ և ուրախ: