Չարի վերջը

Չարի վերջը

Հովհաննես Թումանյան

 

Լինում է մի սար,
Էն սարում մի ծառ,
Էն ծառում փչակ,
Փչակում մի բուն

Բնում երեք ձագ,
Ու վրեն Կըկուն։
Կո՛ւկու, կո՛ւկու, իմ կուկուներ,
Ե՞րբ պիտի դուք առնեք թևեր,
Թռչե՜ք, գնաք,
Ուրախանաք
Երգում էր մարիկ Կկուն.
Մին էլ, ըհը՛, Աղվեսն եկավ.
Էս սարը իմն է,
Էս ծառը իմն է,
Ծառում փչակ կա,
Փչակում՝ մի բուն,
Էս ո՞վ է եկել
Տիրացել թաքուն։
Ախ դու Կկու, հիմա՛ր Կկու

Քանի՞ փոքրիկ ձագ ունես դու։
Երեք հատ ձագ, աղա Աղվես։
Երեք հատ ձագ ցույց կտամ քեզ։
Ու չե՞ս ասել, դու, անամոթ,
Մինը ծառա ղկես ինձ մոտ։ 

Ձգի շուտով մի հատը ցած,
Թե չէ՝ կացինս հրեն սրած,
Գնամ բերեմ,
Ծառը կտրեմ
Վա՜յ, չկտրես,

Աստված սիրես,
Էս մինն ահա
Տար քեզ ծառա,
Միայն թե էդպես
Մի ջնջիլ մեզ 

Բնովտեղով,
Ամբողջ ցեղով։
Խնդրեց մարիկ Կկուն ու ձագերից մինը ձգեցներքև։
Աղվեսը՝ հա՛փ, առավ գնաց։
Վայվա՜յ, դուդո՜ւ

Իմ լավ կուկու.
Ո՞ր սև սարում,
Ո՞ր անտառում,
Ո՞ր թփի տակ
Կորար մենակ..

Վայվա՜յ, դուդո՜ւ,
Իմ խեղճ կուկու
Լաց էր լինում մարիկ Կկուն, մին էլ, ըհը՛, Աղվեսըետ եկավ։
Էս սարը իմն է

Էս ծառը իմն է,
Ծառում փչակ կա,
Փչակում՝ մի բուն,
Էս ո՞վ է եկել
Տիրացել թաքուն։ 

Ախ դու Կկու, հիմար Կկու,
Քանի՞ փոքրիկ ձագ ունես դու:
Երկու հատ ձագ, աղա Աղվես:
Երկու հատ ձագ ցույց կտամ քեզ:
Ա՛խ, չարամիտ դու ավազակ,

Ի՜նչ խաբար է, երկո՜ւ հատ ձագ.
Ի՜նչ, ուզում էս էստեղ զոռով
Լցնես ամբողջ կկուներո՞վ
Ձգի շուտով մի հատը ցած,
Թե չէ՝ կացինս հրեն սրած,

Գնամ բերեմ,
Ծառը կտրեմ
Վա՜յ, չկտրես,
Աստված սիրես,
Էս էլ առ տար,

Ու թող դադար՝
Վերջինը գեթ
Մնա ինձ հետ
Աղաչեց մարիկ Կկուն ու երկրորդ ձագն էլ ձգեցներքև:
Աղվեսը՝ հա՛փ, էս էլ առավ ու գնաց:

Վայվա՜յ, վույվո՜ւյ,
Ընչի՞ համար
Եկա ես սար,
Բուն շինեցի,
Ձագ հանեցի

Աղվեսն եկավ,
Տարավ, կերավ,
Երկու, երկու,
Կուկուկուկու
Լաց էր լինում մարիկ Կկուն:

Էս միջոցինղա՜, ղա՜, ղա՜, Ագռավն անց էրկենում
էն կողմերով: Լսեց Կկվի լացի ձայնը:
     — Էդպես տխուր ու զարհուրիկ
Ի՞նչ ես լալիս, Կկու քուրիկ:
Ինչպես չլամ, ա՛ սանամեր.

Աղվեսն եկավ էն սրտամեռ,
Գլխիս էսպես փորձանք բերավ,
Ձագուկներըս տարավ, կերավ:
Վո՜ւյ իմ աչքին, անխելք Կըկու,
Ինչպես իզուր խաբվել ես դու

Սուտ խոսքերից չար Աղվեսի:
Ոն՜ց թե սարը իմն է՝ կասի:
Ո՞վ է տըվել էն լրբին սար.
Սարն ամենքիս է հավասար
Ո՞վ կթողնի վեր կենա նա

Ամբողջ սարին գա տիրանա,
Անունը տա սրած կացնի,
Սրաննրան սուտ վախեցնի,
Ու մինն էսօր, մյուսըերեկ,
Ձագեր տանի, ուտի մեկմեկ

Սև գրողի էն տարածին  
Ո՞վ է տվել սրած կացին:
Մին էլ որ գա ու սպառնա,
Մի՛ վախենա, քշի գնա:
Էսպես ասավ Ագռավն ու թռավ գընաց: Ահա կրկին

Աղվեսն եկավ:
Էս սարը իմն է,
Էս ծառը իմն է
Հազիվ էր ասել, Կկուն բնից գլուխը հանեց՝
Սուտ ես ասում, դու խաբեբա,

Անխիղճ գազան, անկուշտ, ագահ:
Ո՞վ է տվել էստեղ քեզ սար,
Սարն ամենքիս է հավասար:
Ի՜նչ ես եկել սուտ տեր դարձել,
Ես էլ հիմար՝ ճիշտ եմ կարծել,

Ձագուկներըս տըվել եմ քեզ
Կորի՛, գընա, դու չար Աղվես,
Հերիք ինչքան սուտ ես ասել.
Հիմի գիտեմ, չեմ վախում էլ.
Կացին չունես ծառը կտրես:

Ո՞վ ասավ քեզ:
Ագռավն ասավ:
Ագռա՞վը, լա՜վ:
Ու Ագռավի վրա բարկացած Աղվեսը պոչըքաշեց, հեռացավ: Գնաց մի դաշտումսուտմեռուկի տվավ, վեր ընկավ, իբրև թեսատկել է: Ագռավն էլ կարծեց՝ իրավ սատկել է, թռավ եկավ վրեն իջավ, որ աչքերը հանի:
Աղվեսը՝ հա՛փ, հանկարծ բռնեց:
Ղա՜ղա՜, ղա՜ղա՜,
Աղվես աղա

Ա՛յ դու կռավան չարալեզու,
Ո՜նց թե Կկվին ասել ես դու,
Թե ես կացին չունեմ սրած
Կացին չունե՜մդե՜ հիմի կա՛ց
Վա՜յ, քեզ մեղա,

Աղվես աղա,
Ես եմ ասել, չեմ ուրանամ,
Ինձ քրքըի, ինձ կեր հումհում,
Տո՛ւր ինչ պատիժ սիրտդ կուզի,
Բայց մի վերջին խոսքս լսի:

Ես էն սարում, հենց դեմ ու դեմ,
Էնպես մի թանկ պահուստ ունեմ,
Որ չես գտնի դու քո օրում
Ոչ մի թառում կամ անտառում:
Ընչի՞ համար էն ահագին

Գանձը կորչի հողի տակին:
Արի գնանք, հանեմ տամ քեզ,
Էնքան ուտե՜ս, էնքան ուտե՜ս
Թե չլինի ու սուտ դուրս գամ,
Ես հո էստեղ միշտ կամ ու կամ

Գնա՛նք, ասավ Աղվեսը: Թե կլինի, շատ լավ,
թե չի լինի, էլի քեզ կուտեմ:
Գնացին:
Վերևից թռչելիս Ագռավը նկատել էր, որ միթփում
պառկած էր գյուղացու շունը: Աղվեսինտարավ, տարավ,

դուրս բերավ ուղիղ էն թփի վրա:
Ա՛յ, ասեց. էս թփումն է իմ պահուստը:
Աղվեսն ագահ վրա ընկավ թփին. շունը վեր
թռավ, կոկորդից բռնեց ու դրեց տակին: Աղվեսը
խեղդվելով սկսավ խռխռալ.

Ա՜խ, ե՜սա՜խ, ե՜ս
Զգույշ Աղվես,
Փորձանքի մեջ
Ընկնեմ էսպե՜ս
Ա՜խ, անիրա՜վ

Դու սև Ագռավ
Ինչքան էլ որ լինիս զգույշ,
Չարի համար թե վաղ, թե ուշ,
Էդ է պահված, Աղվես աղա,
Ղա՜, ղա՜, ղա՜, ղա՜

Պատասխանեց Ագռավն ու թռավ

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Քանի՞ հերոս կա հեքիաթում: Թվարկի՛ր նրանց անունները: 7
Կկուն, 3 ձագուկները, աղվեսը, ագռավը, շունը:
2. Գրի՛ր ընդգծված բառերի հականիշներն ու հոմանիշները:

Հականիշ

բառ

հոմանիշ

Կուշտ

ագահ

անկուշտ

անկեղծ

սուտ

կեղծավոր

Քիչ

ահագին

հսկայական

զայրացած

բարկացած

զայրացած

մոտեցավ

հեռացավ

գնալ

ազնիվ

խաբեբա

սուտասան

արիանալ

վախենալ

սարսափել

քաջարելել

սպառնալ

վախեցնել

ուրախ

տխուր

մռայլ

բացահայտ

թաքուն

գախտնի

գիտուն

հիմար

անխելք

հրամայել

խնդրել

աղաչել

Վերև

Ներքև

Ցած

տանեմ

բերեմ

Կրել

պարկեշ

անամոթ

աներես

մեծ

փոքրիկ

պստիկ

գիտուն

հիմար

անխելք

տխրել

ուրախանանք

զվարճանալ

3. Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր, օգտվի՛ր առցանց բառարանից: աղա-հարուստ

Անիրավ-անարդար

Պահուստ-  նեղ օրվա՝ կարիքի դեպքում օգտագործելու համար պահված բան:

Տիրանալ- ձեռք բերել

Չարամիտ-չար մտքեր ունեցող

Ավազակ- Խաբեբա

Զարհուրիկ- Վախեցած, վախվորած

Սանամեր- Սանամայր

Սրտամեռ- չարագործ

Կռավան- Չարագուշակ

   Պահուստ- Հոգեպահուստ, նեղ օրվա՝ կարիքի դեպքում օգտագործելու համար պահված բան:

   4. Նշի՛ր հեքիաթի ամենաուրախ հատվածը:

5. Նշի՛ր հեքիաթի ամենատխուր հատվածը:
6. Ինչպիսի՞ մայրիկ էր կկուն:

Հոգետար և բարի:

7. Ինչպիսի՞ն էր աղվեսը:

Աղվեսը ագահ էր և  խորամանկ:

8. Աղվեսին նամակ գրի՛ր:

Բարև աղվես, ես կարդացի հեքիաթը և շատ նեղվեցի, քանի որ դու շատ ագահ և խաբեբա աղվես ես,  դու քո  խորամանկությամբ և ագահությամբ կերար բարի և միամիտ կկվի ձագուգներին:  

Ես ուզում եմ, որ դու լինես բարի և էլ չխաբես:

9. Կկվի անունից շանը նամակ գրի՛ր և շնորհակալություն հայտնի՛ր նրան: Բարև շուն, ես կկուն եմ, ես ուզում եմ շնորհակալություն հայտնեմ, որ օգնեցիր ազատվեմ չար և ագահ  աղվեսից:

 

10. Նոր ավարտ հորինի՛ր հեքիաթի համար:

Քանի որ ես ուզում եմ մարդիկ բարի լինեն և հեքիաթը ավարտվեր ավելի ուրախ, կուզենայի որպեսզի շունը ոչ թե խեղդամահ աներ աղվեսին, այլ վախեցներ, որպեսզի նա էլ չար գործեր չաներ:

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s